منزلة التّفكّر الّا من قد خصّه اللّه تعالى بنور المعرفة و التّوحيد : فرموده حضرت صادق ع : عبرت گير به آنچه گذشته از دنيا [ بر ] آنچه باقى مانده ؛ آيا كسى در آن باقى مانده از بزرگ و پست و غنىّ و فقير و دوست و دشمن ؟ پس همچنان است آنچه نيامده از آن به گذشته ، شبيه‌تر است از آب بر آب . فرمود حضرت رسول ص : « بس است مرگ پنددهنده ، و عقل راه نماينده ، و تقوى توشه ، و عبادت كار ، و خداوند مونس ، و « قرآن » براى بيان » . فرمود پيغمبر خدا : « نمانده از دنيا مگر بلا و فتنه ، و نجات نيافته ناجى به‌جز [ به ] راستى پناه بردن » . و فرموده حضرت « نوح » ع كه : « يافتم دنيا را چون خانه‌اى كه او را دو در باشد ؛ داخل مىشوم از يكى و خارج مىشوم از يكى ديگر » . اين حالت نجىّ خداست ، پس چگونه است حال كسى كه خاطرجمع شده بر آن و ميل كرده به سوى آن ، و ضايع كرده عمر خود را در آن ، و پاره كرده دين خود را در طلب آن ؟ . و فكر نمودن ، آيينهء اعمال نيكوست و كفّارهء گناهان و روشنى دل ، و گشادگى است براى خلق ، و راستى و محكمى است در اصلاح آخرت ، و آگاهى است بر عواقب امور ، و طلب زيادتى است در دانش ؛ و آن ، صفتى است كه عبادت كرده نمىشود خدا به مثل آن ؛ فرموده حضرت رسول خدا ص : « فكر يك ساعت ، بهتر است از عبادت يك سال » . و نمىرسد بر مرتبهء تفكّر مگر كسى كه مخصوص كرده او را حقّ تعالى بر نور شناختن خود و توحيد . * * *